4.07

Een kleine observatie
over concertfotografie.

Ervaringen van twee dagen fotograferen tijdens Målrock.

Regen terwijl The Waterboys spelen.

Met als doel er een fotoalbum van te maken, krijgen we via Årdal Fotoklubb perskaartjes voor het jaarlijkse rockfestijn “Målrock” (Mål; taal, spraak). Vier man sterk zijn we maar niemand heeft ervaring met concerten. Desalniettemin zijn we voor onze eerste opdracht gewapend met camera's en lenzen in alle soorten en maten.

Een uurtje voor het festival van start gaat krijgen we wat praktische en technische tips van Geir Birkeland, een ervaren concertfotograaf. “Spotmeting en minimaal ISO 3200 zijn toch wel handig ” volgens Geir.

Zowel ISO 3200 en spotmeting schitteren door afwezigheid op mijn camera, maar ik heb wel 2 lichtsterke primes. Daar moeten we het dus mee gaan doen. Redelijk nerveus ga ik het festival-terrein op.

Hoe meer foto's, hoe groter de kans op succes.

Dat is mijn eerste uitgangspunt, voornamelijk omdat ik dit nog nooit gedaan heb, wil ik vooral in het begin veel foto's maken, om dan tussen door te bekijken wat goed is en wat niet, aan de hand daarvan mijn strategie bepalen. Halverwege de set, blader ik door de ongeveer 80 foto's die ik al heb en kom tot de conclusie dat het meeste drie keer niks is. Het enige wat ik er van leer, is dat de autofocus moeite heeft om scherp te stellen, in het zeer variërende licht, en dat het lastig is om een goede compositie te maken.

Scherpstellen

Ik besluit toch om autofocus te gebruiken ipv met de hand scherpstellen, aangezien mijn 50mm daar niet echt voor geschikt is met zijn zeer smalle focusring. Het probleem is dat de motor veel te traag is en soms ook gaat zoeken, met andere woorden, van het ene uiterste naar het andere, tegen de tijd dat hij dan eindelijk scherpstelt ben ik drie seconden verder. Ik probeer het op te lossen door regelmatig opnieuw scherp te stellen op mijn onderwerp terwijl ik wacht op “het moment”. Vooral als er plotseling licht op valt of grote kontrasten zijn. Het werkt.

Beinkjor

Detail Beinkjør, Op de ogen scherpstellen heeft de voorkeur, maar die zijn vaak zo donker dat de autofocus er van in de wat raakt.

Beinkjor

Detail Beinkjør, Gebieden met groot contrast zoals hier rond zijn mond, zijn een veel makkelijker doelwit voor de autofocus.

Selecteren

Na de tweede band, een nogal gospelachtig akoestische liftmuziek, zit ik een pilsje te drinken en wat te buurten als Yoga Fire begint te spelen. Halverwege de set ga ik maar eens kijken, de hoop op echt goede foto's eigenlijk al opgegeven. Maar hier gebeurt het, dit maakt het interessant, piemels, messen, gitaren en een leadgitarist die zich Apollo noemt. Het gaat allemaal zo snel dat ik hier ook weer zo'n 150 foto's maak. Bij nader inzien zijn deze wel grotendeels goed gelukt, wat me weer tot een ander dilemma brengt; selecteren. Geir vertelt de volgende dag dat hij nooit veel foto's maakt, als je de artiesten kent, weet je ongeveer bij welk nummer je de beste foto's kunt maken. Zo voorkom je dat je uit honderden nagenoeg dezelfde foto's moet selecteren.

Wat zijn ISO, spotmeting en primes?

ISO of ASA is de lichtgevoeligheid van film en in deze context de lichtgevoeligheid van de sensor in de camera. Bij een digitale camera kun je de ISO-waarde per foto instellen. Een verdubbeling van de waarde, verdubbelt de lichtgevoeligheid. Bijvoorbeeld ISO 100 geeft 1 seconde sluitertijd, dan geeft ISO 200 0,5 seconde, ISO 400 1 seconde, etc. Een snelle sluitertijd bevriest beweging, maar hoe hoger de ISO-waarde hoe meer ruis.

Spotmeting is een type lichtmeting (dmv lichtmeting berekent de camera sluitertijd, diafragma etc.) dat zich richt op een specifiek deel van het beeld. Dat is bijvoorbeeld erg handig bij vogelfotografie, omdat de lucht veel lichter is dan een vogel. De camera berekent dan de juiste instellingen om de vogel goed te belichten en negeert de rest van het beeld.

Een prime lens is een lens met een vaste brandpuntsafstand. Zoals de meeste verrekijkers ook zijn. Door het ontbreken van extra glas om zoomen mogelijk te maken, is het objectief vaak relatief scherp en lichtgevoelig. Dat geeft dan weer als voordelen dat snellere sluitertijden mogelijk worden en onderwerpen kunnen makkelijk worden geïsoleerd van hun achtergrond door middel van de geringe scherptediepte.

Apollo van Yoga Fire. Eén van mijn persoonlijke favorieten.

Vooroordelen

Na het spektakel van Yoga Fire, vertelt Mads dat hij afgesproken heeft met de roadies dat we bij DDE achterop het podium mogen om foto's te maken. We bekijken de plek en ik besluit al gauw dat ik daar geen goede foto's kan maken. Het enige waar ik met mijn bereik goed uitzicht op heb is de toetsenist met zijn Roland Fantom, een synthesizer die ik alleen maar door twijfelachtige artiesten bespeeld heb zien worden.

Terwijl ik een biertje drink vertelt Lasse over DDE en als ze gaan spelen gaan we samen tussen het publiek staan. Juist ja. Het mooie van vooroordelen, is dat ze gewoon heel vaak waar zijn. Ik neem nog wat foto's vanuit en van het publiek, maar elke zin ontbreekt om dichter bij te gaan. Geen probleem, aangezien er nog drie collega's voor de documentatie van deze fantastische artiesten zorgen.

Een meisje hangt aan verkeersbord E6 tijdens concert

Het hoogtepunt van het DDE concert is het meisje dat zich vast lijkt te houden aan de rand van het fictieve “E6” bord.

Meer lucht

Als ik 's avonds thuis kom dump ik eerst mijn foto's in lightroom en blader er snel doorheen. Dat geeft toch een andere indruk dan dat kleine schermpje achterop mijn Canon. Beter dan ik had verwacht zelfs. Mijn persoonlijke voorkeur gaat duidelijk naar de wat donkere foto's, omdat daar de rotzooi van zo'n podium wat minder opvalt. Ook composities met veel “lucht” doen het naar mijn smaak goed, die geven vaak een duidelijk “point of interest”, in tegenstelling tot volle portretten. Uitzonderingen, zoals Apollo, daargelaten.

Beinkjor

Iemand die Lærdal, de thuisbasis van Beinkjør, op zijn rug getatoeëerd heeft, is op zich een foto waard, maar dan wel vanuit een betere hoek en van wat dichter bij. Dit is gewoon een rommeltje.

Beinkjor

Beinkjør. Door wat verder door de knieën te gaan en wat onder te belichten krijg we minder rommel in beeld

Security

Honningbarna trappen de tweede avond af met naar echte Målrock traditie 20 man publiek. Ironisch genoeg mogen we van de security plotseling niet meer voor het podium en alleen vanaf de zijkant fotograferen, ook nog eens alleen de eerste drie nummers. Huh? Volgens onze info zou dit alleen gelden voor The Waterboys. Geir gaat een discussie aan, maar dat helpt niet echt. Dan maar voor het hek, dat is ook niet echt een probleem vanwege het weinige publiek, maar ik kom wel weer mm's te kort op deze manier. Het is trouwens een fantastische band die werkelijk exploderen alsof ze in een stadion voor 20.000 man staan te spelen. De realiteit is echter dat ze op een drassig grasveld in Årdalstangen voor 20 man publiek staan te spelen. Dit geeft natuurlijk een fantastisch contrast in een foto, maar omdat we niet achter het hek mochten kwam dat niet zo uit de verf. Is het nog maar de vraag of de artiest/organisator op zulke foto's zit te wachten, (niet dus) maar ik in ieder geval wel.

De microfoonsnoer voor zijn gezicht past wel bij de onbezonnenheid van Honningbarna.

Dit is misschien meer wat je zou verwachten bij Honningbarna (Honingkinderen).

Honningbarna Fijn, die security restricties. Dit was een superfoto geweest vanaf het podium genomen. Rauwe energie op het podium en een leeg festivalterrein.

Eén uur later zingen de Strupetakarane over Årdal en het halve dorp staat hier.

Apparatuur

En als dan de grote naam van het festival "The Waterboys" begint, loop ik voor de allereerste keer tegen de beperkingen van mijn camera aan. Nou ja, dat heb ik wel vaker gedaan, maar dan was altijd wel een compromis te vinden in kwaliteit/scherpte etc… Nu kan mijn ISO niet hoger, mijn Diafragma niet verder open en mijn belichtingscompensatie niet verder omlaag. Wat is er aan de hand? We mogen 3 nummers fotograferen, weliswaar vanaf de zijkant en daarna moet iedereen die een camera om zijn nek heeft hangen opzouten. En om ons nog extra te irriteren is het licht rood en blauw en vooral heel erg zwakjes. En u raad het al, na de drie eerste nummers, word het licht vele malen beter. Natuurlijk begint het te regenen als de Waterboys spelen. Vanuit het publiek geeft dat toch een hele fijne plaat als de schijnwerpers even aan gaan. Ik ben tevreden.

Mike Scott, The Waterboys

Detail 100% vergroting van The Waterboys. 50mm ISO 800 f2.8 0,5 seconde sluitertijd. Bewegingsonscherpte.

Mike Scott, The waterboys

Detail 100% vergroting van The Waterboys. 50mm ISO 1600 f1.8 1/20 seconde sluitertijd. minder bewegingsonscherpte, veel ruis.

Knikken

Tijdens het voorlaatste concert zie ik dat de zijingang naar het podium open is en sluip ik voorzichtig het podium op, de drummer ziet me en terwijl ik mijn camera omhoog houdt kijk ik hem vragend aan. Hij knikt. Naar mijn bescheiden (mwa) persoonlijke mening zijn dit de beste foto's van het weekend. De gasten van Karpe Diem hebben plotseling dezelfde fotorestricties opgelegd als The Waterboys maar staan in tegenstelling tot die oude knarren geen seconde stil. Maar wat ik van mijn collega fotografen gezien heb, is dat bij de groepen met fotorestricties, we allemaal ongeveer dezelfde foto's hebben. Dat wil ik nu eens voorkomen, aangezien iedereen weer staat te dringen op de hoeken van het podium. Dus ik ga wat verder weg en probeer mijn geluk daarvandaan. Voldaan gaan we naar huis.

Gratis bier & wurgers.

Ik zit nog wat met Geir te praten, en kom er achter dat het bier gratis is in het hotel voor iedereen die een Målrock pasje om zijn nek heeft hangen. Daar heeft iemand bewust niets over gezegd! Ik drink nog een paar pilsjes met Geir. Hij wil een portretfoto maken van Mike Scott, de voorman van The Waterboys. Meneer Scott schijnt een beetje onstabiel humeur te hebben. Hier helpt bier. Ook helpt bier om net even wat brutaler, doch niet onbeleefd te zijn.

Ondertussen klinken er nummers van The Clash en The Stranglers in het lokale dialect. De Strupetakarane (;Keelgrijpers, letterlijk vertaald) zingen over hoe fantastisch het wel niet is om een Årdøl (inwoner van Årdal) te zijn. De muziek klinkt goed hoor, maar ze staan er bij als een stelletje zandzakken, maar dat lijkt het publiek niet uit te maken, half Årdal staat nu hier!

Waarschijnlijk mijn beste foto van het weekend. Oslo Ess.

Lightroom

Op zondagochtend word meteen Lightroom opgestart en begint het moeilijkste. Selecteren.

Van de ongeveer 800 foto's kan zowiezo al de helft weg vanwege totaal mislukt. Maar dan blijf je nog zitten met veel te veel foto's. Mijn doel was van elke artiest minimaal 1 foto te laten zien. En in eerste instantie begrenzen tot 20 totaal. Hier helpt het als je met een kritisch oog naar je eigen werk kunt kijken. Geen genade! Uiteindelijk loopt het op naar 38. Acceptabel.

Zwart-wit doet veel foto's toch wel goed, omdat het meer nadruk legt op het beeld zelf, al die verschillende kleuren en rommel op het podium zijn erg afleidend vaak. De bewerkingen blijven beperkt tot filmsimulaties, kleurenverzadiging omlaag brengen en contrast-aanpassingen. Ik kies er ook bewust voor zo min mogelijk uitsnedes te maken, alles moet op de foto! Op 1 uitzondering na, waar ik een reflecterend vestje wat donkerder heb gemaakt.

The Waterboys

Mooi rood is niet lelijk, maar dit was geen mooi rood bij de Waterboys.

Drummer Oslo Ess

Hitgevoelig Oslo Ess in zwartwit. Niet in kleur.

Concluderend

Heb ik een fantastisch weekend gehad. Heel leuk om zo eens een festival mee te maken, en ik ben erg in mijn nopjes met het eindresultaat. Had in eerste instantie mijn hele arsenaal aan lenzen in de auto liggen, maar uiteindelijk heb ik alleen mijn Sigma 30mm 1.4 en Canon 50mm 1.8 MkII gebruikt, op een Canon EOS 400D. Ook al een ouwetje.

Er is nog steeds niets gebeurd met de foto's die we met z'n allen genomen hebben. Maar het was een goeie opmaat naar het 10 jarig Målrock jubileum volgende maand. Daar ben ik helaas niet bij want dan ben ik op vakantie. Ook leuk.

Bekijk alle 38 foto's op flickr.

* Ik ben in de herfst van 2011 aan dit artikel begonnen. Door ver-hernieuwde inzichten betreffende html, css & layout was dit artikel onder aan de stapel "nog te doen" geraakt. Aangezien ik er dit jaar niet bij ben, heb ik het toch nog even afgemaakt.

blog comments powered by Disqus
“There are no rules for good photographs, there are only good photographs.”.

— Ansel Adams

op Facebook

© 2005-2012 Eugène van Grinsven

twitter | facebook | flickr